İnönü'den Latife Hanım İçin Alışveriş

Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucularından İsmet İnönü, Türkiye’nin bağımsızlığını tüm dünyaya ilan ettiği Lozan Antlaşması için gittiği İsviçre’de, bir yandan sıkı pazarlıklar yaparken bir yandan da eşi Mevhibe Hanım ve Latife Hanım için alışveriş yapmış. Latife Hanım için yaptığı 1.800 İsviçre Frangı değerinde 5 parçalık alışverişin faturasını da hatıra olarak saklamış.

ÖNCEKİ akşam açılışı yapılan “Bir Cumhuriyet Hanımefendisi Mevhibe İnönü” sergisinde duvara bir kopyası alınmış, sadece dikkatli ziyaretçilerin fark edeceği bir fatura var. Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucuları arasında yer alan İsmet İnönü, ülkenin kaderini belirleyen ve kıran kırana müzakerelerin yapıldığı, en büyük diplomasi başarılarından biri kabul edilen Lozan’da Cumhuriyetin birinci ve ikinci hanımefendileri için alışveriş yapmayı da ihmal etmemiş. Duvarda kopyası bunun faturanın tarihi 13 Haziran 1923 ve Mustafa Kemal adına düzenlenmiş. Latife Hanım için alınan bir bluz, bir triko ve 3 farklı siyah elbise için 1.800 frank ödenmiş. İsmet ve Mevhibe İnönü’nün kızı Özden Toker, “Babam Lozan’da hem annem için hem de Latife Hanım’ın istediği bir kaç şeyi almış. Babam faturayı saklamış. Atatürk, faturanın karşılığını döndüğünde ödemiş” dedi. Toker sözlerini şöyle sürdürdü: “Aralarında böyle bir şey olmaz tabii ama babam faturayı göstermek istemiş, Atatürk de ödemek istemiş. Bu birbirlerine gösterdikleri bir nezaket aslında. Sonra bir hatıra olarak babam faturayı saklamış.”

İki şık hanımefendi

Sergi, Cumhuriyetin 86’ncı yıldönümü vesilesiyle İstanbul Moda Akademisi (İMA) ve İnönü Vakfı tarafından açıldı. İnönü Vakfı Başkanı Özden Toker, Cumhuriyetin ilk first leydisi Latife Hanım’ın da annesi Mevhibe İnönü’nün de çok şık olduğunu söyledi. Annesinin hep çağdaş Türk kadını örneği olduğunu belirten Özden Toker, “Annem sıradan bir Türk kadınıydı. Hep böyle söylerdi” dedi.

Bu boncuklar size layık değil

30 Kasım’a kadar ücretsiz gezilebilecek sergide 40 kıyafet ve tamamlayıcı aksesuarları sergileniyor. Mevhibe Hanım’ın nişan, düğün ve İsmet İnönü’nün Cumhurbaşkanlığı dönemindeki resepsiyonlarda giydiği elbiseler dikkat çekiyor. Nişan töreninde ilk kez Mevhibe Hanım’ın yüzünü gören İsmet İnönü, düğünde inci kolye hediye ederken şu notu iliştiriyor yanına: “Bu boncuklar size layık değil. Sizin güzelliğinizin hiçbir yapay süse ihtiyacı yok. Zerafetiniz zaten doğallığınızdan geliyor. (1916-Düğünden sonra, cepheye gitmeden önce).”

Kıyafetlerin anlattığı Cumhuriyet hikayesi

SERGİNİN İngilizce ismi ‘The Story of A Republic Told by Clothes” (kıyafetlerin anlattığı bir Cumhuriyet hikayesi). Sergi, dünya liderleri arasında her konuda olduğu gibi giyim sitilinde de öncü olan Atatürk’ün dünya tarihinde tek olan kıyafet devrimiyle başlattığı giyimdeki çağdaşlaşma sürecini moda ve kadın perspektifinden değerlendirmeyi hedefliyor.  Sergide, Lozan’daki yemeğin İsmet İnönü tarafından imzalanmış mönüsünü de var.

Cepheden gelen romantik mektuplar

SERGİDE hem İsmet İnönü’nün hem de Mevhibe Hanım’ın birbirlerine yazdıkları pek çok mektubu da görmek mümkün. İsmet İnönü pek çok mektubuna “Sevgili Mevhibe’ciğim”, “Ruhum Mevhibe’ciğim”, “Nur-i Didem Mevhibe’ciğim” gibi sevgi dolu sözlerle başlamış. Mektuplardaki romantizm dikkat çekerken, Mevhibe Hanım’ın cephedeki eşine yazdığı şu satırlar epey dokunaklı: “... Atalarımızın kadınları nasıl harbe gidiyorlarmış, şimdi de çoğunlukla götürüyorlar. Siz nasıl türlü müşkülatlara maruz kalıyorsunuz, ben de maalmemnuniye hepsine gülerek dayanır, hayatım ne kadar bahtiyar geçerdi. Ne olursa olsun değil mi ki senin yanındayım ben de vatanımıza seninle birlikte hizmet ederdim... Mevhibe 1917-1918”