Diyabette Bunlara Dikkat!

Türkiye genelinde görülme oranı toplam nüfusa göre 5'te 1 diğer bir deyişle yüzde 20 civarında olan şeker hastalığı Türkiye'yi her geçen gün biraz daha fazla tehdit ediyor.

Sağlıksız beslenme, obezite ve hareketsiz bir yaşam ile kişiler şeker hastalığına zemin hazırlıyor.

Peki, şeker hastalığını kontrol altına almak ve bu hastalıktan korunmak için neler yapılmalı?

Dr. Hüseyin Aksoy diyabet hastası olanlara ve bu hastalığın ortaya çıkmaması için önemli tavsiyelerde bulundu.

İşte diyabet hastalığı hakkında önemli bilgiler...

Diyabet bilincinin toplumda istenilen düzeyde oluşmadığını belirten Dr. Hüseyin Aksoy, 10 – 15 yıl şeker hastası olan ve bir uzvu kesilmiş hastalarımızın dahi büyük çoğunlukta diyabet konusunda bilgi sahibi olmadıklarını üzülerek gördüklerini bu sebeple toplumu bilinçlendirmek için eğitimler düzenlediklerini söyledi.

Aksoy, 07 – 11 Mart 2012 tarihleri arasında Diyabet hastalarının katılabileceği 1 haftalık Bodrumda bir eğitim kampı düzenlendiğini isteyen kişilerin bu kampa katılabileceğini bildirdi. Aksoy Diyabetle ilgili tüm soruları içtenlikle cevapladı.

Diyabetin Belirtileri Nelerdir?

Çok su içme, sık idrara çıkma, ağız kuruluğu ve açlık hissi ile beraber çok yemek yeme, yorgunluk ve açıklanamayan kilo kaybı, sık görülen belirtiler olmakla birlikte hiçbir açık belirti de olmayabilir. Bu belirtilerden biri veya birkaçı var ise vakit geçirmeden bir sağlık kuruluşuna giderek test yaptırmalıdırlar.

Kan Şekeri Değerleri Kaç Olmalıdır?

Yapılan şeker tetiklerinde açlık kan şekeri oranı ortalama 60 ile 100 arası ise şeker hastası olma olasılığınız yoktur. 10 ve 125 arası ise gizli şeker olma olasılığını gösterir. 125'in üzerindeyse diyabetli yani şeker hastası olarak kabul ediyoruz. Ayrıca tok iken yapılan ölçümlerde yemekten 1 saat sonra 200 'ün, 2 saat sonra 140 'ın üstünde ise diyabet hastası diyoruz.

Diyabetin Yol Açabileceği Sorunlar Nelerdir?

Diyabet hastalığına yakalanan kişi telaş etmemelidir. Onunla yaşamayı bildiğimizde tehlikesi olmayan ama dikkat etmediğimizde bize türlü sorunlar açabilen bir hastalıktır. Şeker hastası olan kişilere şöyle yapma, şuraya gitme, şu yasak bu yasak diyerek yaşamı zehir etmemeliyiz. Her şeyi kararında yapmalılar. Mesela İlimizde Künefe ve oruk (içli köfte) gibi yiyecekleri yerken kararında yemeli örneğin 10-15 oruk değil de 1-2 tane yenmelidir. Hekimlerinin düzenleyeceği beslenme ve egzersizlerle dengeli şekilde yemeliler.

- Kan şekerini normal değerlerde tutamadığımızda gözlerde körlüğe kadar giden göz hastalıklarına yol açabilir. Son 15 yılda şekerini kontrol etmeyenlerin yüzde 2'isinde körlük, yüzde 10'unda ciddi anlamda görme bozukluğu meydana geliyor.

- Kalp damar hastalıkları ciddi anlamda görülüyor.

- Böbrek yetmezliği gibi böbrek rahatsızlığı ve böbreğin ölümüne kadar götüren bir tablo ortaya çıkabilir.

- Sinirlerin uyuşması, geçmeyen ağrırlar, yüksek tansiyon

- Dolaşım bozukluğu sonucu el, ayak, parmak gibi uvuzların kesilmesine kadar sonuçları görülebilir.

Şeker Hastaları Spor Yapabilir mi?

Hekimin vereceği programa göre şeker hastaları spor yapabilir ama kesinlikle şeker hastalar aç karna spor yapmamalı, çünkü aç karna zaten şeker düşüktür, egzersizin sonrasında daha da düşer ve hipoglisemi dediğimiz normalde yüksek şekerden daha da tehlikeli olan bir durumla karşı karşıya kalınabilir. Şeker hastaları yemekten 2 saat sonrasında spora gitmelidir. Aç karnına 3 saati geçmişse, insülinini yapmış ya da şeker hapını alıp gitmişse şekeri düşer, o yüzden yemeğini yiyecek ilacını içecek veya insülinin yapacak ve 2 saat sonra spora gitmeli ve 3. Saatte dönmüş olmalıdır.

İnsanın bazal metabolizması her 10 yılda bir yüzde 10 azaldığını belirten Aksoy 20 yaşında 1500 kalori harcıyorsanız, 10 yıl sonra bu durum 1350 kaloriye düşer ve aynı yeme içmeyle kilo almaya başlarsınız. 20 yıl sonra daha fazla alırsınız ve vücutta şeker yükselir. Haftanın üç gününde en az 45 dakika yürüyüş yaparak şeker hastalığını önleyebilirsiniz. Birinci derecede yakınlarda şeker hastalığı olanların olmayanlara göre 5 kat daha fazla şeker hastalığına yakalanma ihtimali vardır. Aynı zamanda doğum kilosu yüksek olanlar da risk grubuna giriyor. Yaşam biçimi ve yediklerine dikkat edip spor egzersizi yapılırsa şeker hastası yakını olsa dahi şeker hastalığına yakalanma riskini düşürür.

Diyabet İlaçlarının Yan Etkisi Var mı?

Halkımızda genelde şöyle bir düşünce var. Bu ilaç iyimi kötü mü? Yararlı mı zararlı mı..? Bir ilacın iyi veya kötü, yararlı ya da zararlı olmasından ziyade esas önemli olan bir ilaç kişiye gereklimi gereksiz mi? ona bakmak lazım. Hastalığıyla ilgili olarak doktor gerekli görmüşse o konuda kâr zarar hesabını yapmış, hastanın lehine olduğuna inanmış ve ona o ilacı vermiştir. Diyabet hastalarının kullandığı ilaçların yan etkisi değil de daha çok bilinçsiz kullanımdan dolayı sıkıntı oluşturabiliyor.

Mesela kişi ayarlamayı doktorunun dediği gibi değil de kendi kafasına göre yapabiliyor. Birçok hastamız zaman zaman kendi kendine diyor ki ben bugün fazla yemek kaçıracağım insülünü fazla yaparım diyip yapar ve acil bir durum olur yemek yemeden de dışarıya çıkarsa hipoglisemi komaya girme olasılığı yüksektir.

Bu Uyarıya Dikkat!

Şeker hastaları bileklik, künye gibi diyabet hastası olduklarını gösteren üzerlerinde kimliğine veya cüzdanına bir not, yapıştırmalarını tavsiye ediyoruz. Bir yerde Allah korusun hipoglisemi (kan gligoz seviyesinde düşme) veya hiperglisemi (kan gligoz seviyesinde yükselme) komasından düşmüş olarak görülürse en azından hemen baktıklarında bilgi verir kimliğine cüzdanına bir not yapıştırırsa ben şeker hastasıyım diye kendini tanıtır ve insanlar o konuda bilinçlenir ilk yardım hemen ona göre yapılır. Böyle bir uygulama insanlara çok zaman kazandır. Acil servise, şahıs komada geldiğinde, üzerinde şeker hastası olduğu belirten bir not gördüğümde, daha erken ve kolay bir şekilde müdahale edebilirim.