Çin'in Kalkınması Küresel Ekonomiyi Şekillendiriyor

İSTANBUL, 3 Mart (Xinhua) -- Politik ekonomi uzmanı ve İstanbul Aydın Üniversitesi Çin Araştırmaları Merkezi Müdürü Dr. Elif Kaya, Çin'in kalkınmasının, ülkelerin bağımsız büyümeyi sürdürebilmelerine yönelik daha eşit fırsatların yaratılmasına, küresel piyasalardaki tekelleşme baskılarının azaltılmasına ve daha kapsayıcı bir uluslararası ekonomi düzeninin teşvik edilmesine yardımcı olduğunu söyledi.

Kaya kısa süre önce Xinhua'ya verdiği röportajda Çin'in yükselişinin, teknolojik ve finansal tekellerle kısıtlanmış durumdaki ülkelerin izleyebileceği kalkınma tercihlerini genişleterek küresel politik ekonomiyi büyük ölçüde yeniden şekillendirdiğini belirtti. Kaya, "Günümüzde birçok ülke, Çin'le işbirliği yaparak daha yüksek kalkınma aşamalarına ulaşabilir" dedi.

Altyapı, üretim ağları ve teknolojide işbirliğinin, gelişmekte olan ülkelere iç endüstriyel kapasitelerini güçlendirip tek bir ekonomik merkeze bağımlılıklarını azaltma imkanı verdiğini belirten Kaya, "Uygun maliyetli altyapıya, üretim zincirlerine ve teknolojik işbirliğine erişim, birçok ülkenin kendi ekonomik ekosistemleri ve kalkınma stratejilerini oluşturabilmelerini sağlıyor" ifadelerini kullandı.

Kaya, Çin'le bağlantılı küresel tedarik zincirlerinin genişlemesinin, tüm dünyada daha düşük maliyetli ürün ve hizmetlerin ortaya çıkışına katkıda bulunduğunu belirtti. "Bu süreç, mal ve hizmetlerin daha ucuz hale gelmesini sağlarken, aynı zamanda teknolojik tekelleri de zayıflatıyor" diyen Kaya, bunun ulusal kalkınma, politika özerkliği ve uzun vadeli stratejik planlama açısında da siyasi çıkarımları olduğunu kaydetti.

Politik ekonomi açısından ise Kaya, Çin'in büyümesinin, çok kutuplulukla öne çıkan bir küresel ekonomik yapıya katkıda bulunduğuna dikkat çekti. Çin ekonomisinin büyümesiyle uluslararası ekonomik ilişkilerin daha çeşitli hale geldiğini belirten Kaya, böylelikle teknoloji, finans ve ticaret gibi alanlardaki tekelleşmenin de azaldığını dile getirdi.

Çin'in ticari ilişkiler bağlamında birçok ülkenin önemli bir ticaret ortağı haline gelmiş olmasının küresel ekonomik direnci artırdığını ifade eden Kaya, "Ticari ortaklıkların çeşitlendirilmesi, alternatif kalkınma yolları sağlamakta ve ekonomik istikrarı güçlendirmektedir" dedi.

Çin'in gelişmekte olan ülkelerle etkileşiminin, yatırım, altyapı işbirliği, tercihli pazar erişimi ve kapasite inşası da dahil olmak üzere kalkınma işbirliğiyle yakın şekilde bağlantılı olduğunu belirten Kaya, bu işbirliği biçimlerinin ortak ülkelerin kalkınma süreçlerine büyük katkılarda bulunduğunu vurguladı.

Bağlantı imkanlarına yönelik girişimler konusuna da değinen Kaya, büyük ölçekli altyapı projelerinin, bölgesel entegrasyonun güçlendirilmesindeki önemine dikkat çekerek, "Altyapı bağlantıları ve lojistik işbirliği, ülkelerin ticari verimlilik, endüstriyel kapasite ve uzun vadeli kalkınma fırsatları geliştirmesine yardımcı oluyor" dedi.

Çin'in küresel katkılarının önemine işaret eden Kaya, Çin'in ekonomik büyümesinin, ölçeği ve küresel piyasalara entegrasyonu sayesinde önemli düzeyde yayılma etkisine sahip olduğunu vurguladı. Çin'in küresel boyutta yoksulluğun azaltılmasındaki rolüne de dikkat çeken Kaya, bu çerçevede son dönemlerde yüz milyonlarca kişinin yoksulluktan kurtarıldığını kaydetti.

Kaya, ileriye dönük olarak ise 15. Beş Yıllık Plan döneminde istikrarlı ve daha yüksek kalitede büyüme beklediğini ifade etti. Yapısal dönüşüm, inovasyon odaklı kalkınma ve yeşil dönüşümün, Çin'in gelecekte izleyeceği yolun kilit önemdeki nitelikleri olduğunu belirten Kaya, Çin'in dışa açıklığını sürdürmesinin, uluslararası ekonomik sistemdeki istikrarı desteklediğini söyledi.