Balıkesir Antik Garum Sosu Bahara Hazır Olacak

Antik garum sosu bahara hazır olacak

BALIKESİR'in Edremit ilçesinde başlatılan Aeneas'ın Rotası Projesi kapsamında, bölgeye davet edilen, Türkiye dahil 5 ülkeden 22 belediye başkanı için mitolojik tarihte geçen antik garum sosu yapılmaya başlandı. Olgunlaştırılarak yapılan sosun, belediye başkanlarının da katılacağı çalıştayda kurulduğu testiden çıkarılacağı bildirildi.

Edremit'in Altınoluk Mahallesi'nde, 16 yıldan bu yana kazı çalışmaları sürdürülen Antandros Antik Kenti dünyaya açılıyor. Truva kahramanı Aeneas'ın Antandros'ta başlayıp, İtalya'da sona eren yolculuğunu içeren 'Aeneas'ın Rotası' projesi kapsamında 5 ülkeyi içeren bir güzergah belirlendi. Avrupa Birliği'nin de desteğini alan uluslararası proje ile ülkeler arasındaki birlikteliğin yanı sıra bölge turizmine ciddi bir katkı sağlanması bekleniyor. Antik çağlarda önemli bir yeri olan 'garum sosu' orijinaline uygun bir şekilde testiye kurularak bekletilmeye başlandı. Edremit Belediye Başkanı Kamil Saka'nın da katılımıyla yapılan sosun antik çağlarda yemeklerde özellikle tuz ihtiyacını karşılamak üzere kullanıldığı belirtildi.

SAKA "DÜNYAYA AÇILIŞINDA İLK ADIM"

2017'nin Mayıs ayında gerçekleştirilecek 'Aeneas Rotası Çalıştayı' çerçevesinde Türkiye, Yunanistan, Tunus, Arnavutluk ve İtalya'dan 22 belediye başkanının ağırlanacağını belirten CHP'li Edremit Belediye Başkanı Kamil Saka, hazırlıklara başladıklarını söyledi. Saka, "Antik bir sos olan garum fermantasyonu canlandırmasını Altınoluk Mahallesi'nde bulunan Antandros kenti içerisindeki Roma Villası bahçesinde yaptık. Garum sosunun, geçmiş zamanların çok değerli bir tatlandırıcısı olarak kullanıldığı bilinmekte. Edremit için bugün bir mayanın temelini atıyoruz. Ben inanıyorum bu soğukta buraya kadar gelerek toplanan bu kadar insan Edremit'in geleceği adına bu işin öneminin farkında ve bilincinde. Bu Edremit'in dünyaya açılışıyla ilgili ilk adımı attık. Bu maya tutacak ve Edremit'te dış turizm konusunda da bugün yelken açmaya başlayacak diye düşünüyorum" dedi.

'GAROM SOS' YA DA 'LİKOMEN SOS'

Antik garom sosu hazırlayan gurmelerden Erhan Şeker de "Bugün hazırladığımız 'garom sos' ya da 'likomen sos' çok eski zamanlardan kalma tuzlu ve bol balıklı, içinde baharatların da olduğu eski çağlarda çok yoğun bir şekilde kullanılan bir sos. Hala daha günümüzde Uzakdoğu'da ve dünyanın birçok ülkesinde buna benzer soslar kullanılmakta. Yapacağımız sosta yine balıklar ve iç organları kullanılacak. Bu bölgelere göre değişkenlik gösterir. Kimi bölgede küçük balık, kimi bölgede büyük balık kullanılır. Güneş altında bol tuz ile balık harmanlanıp su ve şarap ilavesiyle hazırlanıp, sonra yemeklerde, tatlılarda, bir tek balıkta değil, kırmızı ette, tavukta olmak üzere her türlü aklınıza gelebilecek yemekte kullanılan bir katkı maddesi yapacağız" diye konuştu.

ANTİK KAYITLARDA GEÇİYOR

Bir başka gurme, çalışmalarında 'Aşçı Fok' adını kullanan Nurdan Çakır Tezgin ise "Antik kenti okumak için önce garum sostan başlamak gerekiyor. Garum sos, antik çağlardan beri her yemekte kullanılmış. Bütün et yemeklerinde, balıklarda, tavuklarda tuz yerine kullanılmış. Garum sos, antik kayıtlarda, tuz yerine geçen elzem bir sos olarak geçmekte. Biz de burada Antandros Antik Kenti'nin villa buluntuları arasında kazı alanında bu antik sosu canlandırmasını yapıyoruz. Aralık ayının son günleri; bahara kadar uzanacak güzel bir öykü bu" diye konuştu.

"GARUM SOS, OLMAZSA OLMAZ"

Antandros'un uluslararası turizme açılan bir yol olduğunu dile getiren Tarihi Antandros Şehrini Kurtarma, Koruma ve Yaşatma Derneği Başkanı Zekiye Gülçin Cömert şunları söyledi:

"Yaz Güneşinde çok daha hızlı bir fermantasyona ulaşan garum, kış güneşi ile biraz daha uzun bir süreye yayılacağından olgunlaşma aşamasının bahar aylarını bulacağını öngörmekteyiz."

GARUM SOS NASIL HAZIRLANIR?

Garum sos için sardalya, hamsi, tekir gibi küçük balıklar bütün olarak, uskumru, torik, müren gibi büyük balıkların da iç organları büyükçe bir toprak kapta tuzlu su, biberiye, kekik, sedef otu, adaçayı, kişniş tohumu, defne ve karabiber tanesi veya karabiber ağacı yapraklarından birkaç taze yaprak karıştırılarak fermente için güneşe bırakılıp 4-5 ay kadar çürütülür.