Merkez Bankası Aralık Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu Açıklaması

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Aylık Fiyat Gelişmeleri Raporu'nda, Aralık 2019'da yıllık enflasyonun alt gruplar genelinde yükseldiği, en belirgin artışın enerji enflasyonunda izlendiği belirtilerek, bu gelişmede bir önceki yılın aynı dönemindeki düşük baz etkisinin öne çıktığı bildirildi.

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) aralık ayında Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE) yüzde 0,74 arttığını ve yıllık enflasyonun 1,28 puan yükselerek 2019'u yüzde 11,84'ten tamamladığını açıklamasının ardından, TCMB'nin "Aralık Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu" da yayımlandı.

Rapora göre, aralık ayında yıllık enflasyon, hizmet grubunda sınırlı olmakla birlikte, alt

gruplar genelinde yükseldi. En belirgin artış enerji enflasyonunda

izlenirken, bu gelişmede aralıkta bir önceki yılın aynı dönemindeki düşük baz etkisi

öne çıktı.

Bu dönemde, gıda enflasyonu hem işlenmemiş hem de işlenmiş alt

kalemlerde yukarı yönlü bir seyir izledi. Temel mal grubu yıllık

enflasyonu maliyet unsurlarının yanında aralıkta bir önceki yılın aynı dönemindeki

düşük bazın da etkisiyle yükseldi.

Bu görünüm altında, çekirdek

enflasyon göstergelerinin yıllık enflasyonu bir miktar yükselse de B ve C

göstergelerinin eğilimindeki ılımlı seyir korundu.

"Fiyatlar yemek hizmetlerinde arttı, konaklama hizmetlerinde düştü"

Alt grupların yıllık tüketici enflasyonuna katkısı incelendiğinde, aralıkta önceki aya göre gıda, enerji, temel mal ve hizmet gruplarının katkıları sırasıyla 0,49, 0,45, 0,25 ve 0,06 puan arttı.

Mevsimsellikten arındırılmış verilerle çekirdek enflasyon göstergelerinin üç aylık ortalamalarına göre B

göstergesinin eğilimi bir miktar artarken, C göstergesinin eğilimi bir miktar azaldı. Bu dönemde hizmet grubunun eğiliminde görülen sınırlı düşüşe karşın, temel mal grubu eğilimi yataya yakın seyretti. B göstergesinin eğilimindeki yukarı yönlü seyirde işlenmiş gıda fiyat gelişmeleri etkili oldu.

Hizmet fiyatları aralık ayında yüzde 0,37 artarken, grup yıllık enflasyonu 0,14 puan yükselerek yüzde 12,30'ye çıktı. Bu dönemde yıllık enflasyon haberleşme ve diğer hizmetler

gruplarında bir miktar yükseldi. Ulaştırma hizmetlerinde gerileyen yıllık enflasyon, lokanta-otel ve kira gruplarında ise

yataya yakın seyretti.

Haberleşme hizmetleri fiyat artışında telefon görüşme ve internet

ücretlerinin etkisi gözlenirken, diğer hizmetler grubunda ev içi hizmetler, ev aletlerinin onarımı ve dişçilik ücreti alt kalemlerindeki fiyat gelişmeleri öne çıktı. Aralık ayında lokanta-otel grubunda yemek hizmetleri fiyatları artarken, konaklama hizmetleri fiyatlarında düşüş gözlendi.

"Otomobil fiyatları aralıkta yüzde 0,99 arttı"

Temel mal grubu yıllık enflasyonu, aralıkta bir önceki yılın aynı dönemindeki düşük bazın da etkisiyle 0,91 puan artarak yüzde 7,48 oldu.

Bu dönemde yıllık enflasyon giyim ve dayanıklı mal

gruplarında yükselirken, diğer temel mallar grubunda bir miktar geriledi. Dayanıklı mal

grubu fiyatları Türk lirasında kaydedilen değer kaybının da etkisiyle yüzde 0,52 yükseldi. Bu

grupta, otomobil fiyatlarındaki yüzde 0,99 artış öne çıktı.

Giyim ve ayakkabı grubu fiyatları, aralık ayında mevsimsel ortalamalarının altında bir düşüş gösterse de bu grupta yıllık enflasyon yüzde

4,32 ile düşük bir seviyede gerçekleşti.

Enerji fiyatları ise aralık ayında yüzde 0,16 ile sınırlı bir oranda arttı. Bu gelişmede, petrol

fiyatlarındaki yükseliş ve yakın dönem döviz kuru gelişmelerine bağlı olarak tüp gaz ve akaryakıt

fiyatlarında gerçekleşen artışlar belirleyici oldu.

Aynı dönemde, akaryakıt ürünlerinde eşel mobil uygulaması ve şebeke suyu fiyatlarında gözlenen gerileme enerji

fiyatlarında daha olumsuz bir görünümü sınırladı. Böylelikle, enerji fiyatlarındaki sınırlı yükselişe karşın,

baz etkisiyle enerji yıllık enflasyonu 3,64 puan artarak yüzde 10,98 oldu.

"İşlenmiş gıda grubundaki artış daha belirgin"

Gıda ve alkolsüz içecekler yıllık enflasyonu aralık ayında 2 puan artarak yüzde 10,89'e yükseldi. Bu gelişmede hem işlenmiş hem de işlenmemiş gıda fiyatlarının etkisi hissedilirken, işlenmiş

gıda grubundaki artış daha belirgin oldu.

Yıllık enflasyon işlenmemiş gıdada yüzde 6,10'a, işlenmiş

gıdada ise yüzde 15,39'a yükseldi.

Bu dönemde işlenmiş gıdada aylık fiyat artışı yüzde 2,05'le oldukça

belirginleşti. Söz konusu gelişmede, çiğ süt alım fiyatlarındaki gelişmelere istinaden, süt ürünleri fiyatlarında

kaydedilen artışlar belirleyici oldu. Ekmek-tahıl fiyatlarında son aylarda görülen artış eğilimi bu

dönemde devam etti.

Aralık ayında taze meyve-sebze grubunda sebze fiyatları artarken, grup yıllık

enflasyonu 1,57 puan yükselerek yılı yüzde 2,94 ile görece düşük bir seviyede tamamladı.

Diğer

işlenmemiş gıda grubunda ise süt, yumurta ve beyaz et fiyatlarındaki yükselişler dikkati çekti. Bu

gelişmelerle, taze meyve-sebze dışı gıda grubunda yıllık enflasyon yüzde 12,61 seviyesine yükseldi.

Yİ-ÜFE

Yurt içi üretici fiyatlarının aralık ayında yüzde 0,69 arttığı ve yıllık enflasyonun düşük baz etkisi ile

yüzde 7,36'ya yükseldiği anımsatılan TCMB raporuna göre, petrol ve ana metal hariç imalat sanayi fiyatlarının mevsimsellikten arındırılmış ana eğilimindeki ılımlı seyir devam etti.

Ana sanayi gruplarına göre incelendiğinde, dayanıksız tüketim, ara ve sermaye mallarında fiyatlar aralıkta aylık

bazda artış kaydetti. Bu dönemde dayanıklı tüketim malları fiyatlarında ise sınırlı bir oranda gerileme görüldü.

Dayanıksız tüketim malları fiyatlarındaki yüzde 1,24'lük yüksek oranlı artışta süt ve et ürünleri ile

katı-sıvı yağlar öne çıkarken, ara malı grubunda metal ürünlerindeki fiyat artışları belirleyici oldu.

Sermaye malı fiyatlarındaki yükselişte ise metal yapı ürünlerinin, motorlu kara taşıtlarının parça ve

aksesuarları ve makinelerin etkisi hissedildi. Bu dönemde, elektrik üretimi ve dağıtımı ile petrol

ürünleri fiyatlarındaki artışa karşın, gaz imalatı ve dağıtımı fiyatlarındaki düşüşle, enerji grubu fiyatları yatay bir seyir izledi.

Sonuç olarak, aralık ayında tüketici enflasyonu üzerinde üretici fiyatları kaynaklı

baskılar ılımlı seyrini sürdürdü.