"Çin Fed Kararlarının Etkilerinden Kurtuluyor"

BELGİN YAKIŞAN - ABDULSELAM DURDAK - ABD merkezli yatırım danışmanlık kuruluşu Cumberland Advisors Küresel Ekonomiler Başekomisti Bill Witherell, Çin ekonomisinin uzun vadeli sürdürülebilirlik için attığı adımların olumlu olduğunu belirterek, "Çin ekonomisinde Fed açıklamasından kaynaklanan ekonomik olumsuzlukların etkilerinin sınırlı ve geçici olacağını düşünüyorum" dedi .

AA muhabirlerine Asya piyasası ve Çin ekonomisindeki gelişmeleri değerlendiren Witherell, Çin piyasalarında geçtiğimiz pazartesi günü yüzde 6 oranındaki keskin düşüşün tüm dünya pazarlarında kayıplara neden olduğunu anımsatarak, "Yatırımcılar, yılın ilk yarısında Çin ekonomisindeki ılımlı büyümenin daha kötüye gideceğinden korkmuş gözüküyorlar" diye konuştu.

Witherell, gelişmekte olan ülkelerdeki gibi Çin'de de geniş tabanlı satışların gerçekleştiğini kaydederek, "Çin'in hisse senetlerinde daralmaya gitmesiyle, Fed'in tahvil alımlarının azaltacağına ilişkin açıklamaların eş zamanlı denk gelmesi, Çin piyasalarını vurdu" şeklinde konuştu.

Piyasaların Çin Merkez Bankası'na tepki göstermesine rağmen, bankanın doğru hamleler yaptığını savunan Witherell, "Çin ekonomisinin uzun vadeli sürdürülebilirlik için attığı adımları olumlu görüyoruz. Fonların kısıtlanması konusunda genel bir sıkıntı yaşanmıyor, Çin Merkez Bankası doğrudan ya da büyük bankalar aracılığıyla finansman sorunları yaşayan bankalara likidite verebilir" değerlendirmesini yaptı.

Witherell, piyasalardaki keskin düşüşün ekonomik büyümeyi olumsuz etkileyeceği ve Merkez Bankasının kredi kısıtlamalarını önleyemeyeceği yönünde görüşler olduğunu aktararak, "Bu da bir risk nihayetinde. Ancak Çin Merkez Bankası bunlara tepki verecek güce ve kabiliyete sahip" ifadesini kullandı.

"Parasal genişleme sonra hayati belirsizlik, gerilmelere neden oluyor"

AMP Capital Kıdemli Yatırım Stratejisti Nader Naemi ise, Bernanke'nin açıklamalarının ilk olumsuz etkisinin Asya piyasaları üzerinde oluştuğunu belirterek, daha sonra tahvil ve hisse senetlerindeki geniş tabanlı elden çıkarımlarla sonuçlandığını kaydetti.

Naemi, Çin hisse senetleri piyasasında daha iyi büyüme beklentilerinin olumlu yönde olması gerektiğini vurgulayarak, "Parasal genişleme sonra hayati belirsizlik, gerilmelere neden oluyor. Çin büyüme göstergelerindeki gevşekliğin devam etmesi, Asya piyasalarındaki etkinin daha sert olmasına neden oldu" değerlendirmesini yaptı.

Çin'deki güçlü büyümeye bağlı olarak, gelişmekte olan Asya piyasalarında son 10 yılda güçlü getiriler elde edildiğine dikkati çeken Naemi, bölgedeki parasal genişleme politikasının doların değer kaybetmesine neden olduğunu, ancak Çin'deki yavaşlama ve dolardaki yeni gelişmelerle durumun değiştiğini aktardı.

Naemi sözlerine şöyle devam etti:

"Gelişmekte olan Asya piyasaları, gelecek yıllar içinde küresel hisselerin beklenenden daha düşük performans göstermelerini yaygın hale getirmelidir ve Asya para birimi düşmelidir. Bölge olarak daha iyi bir performans göstermek yerine, seçicilik yükselen Asya piyasalarının önemli bir göstergesi olacak. Önemli olan üretim yerine, malın daha ucuz olduğu ülkelerden mal ithalatı yapılarak bundan faydalanılmasıdır. Hindistan, dış piyasada düşen mal fiyatlarından yararlanmayı artırdı. Hindistan'ın toptan satış fiyat endeksindeki artış, Hindistan hisse senetlerinin yeniden fiyatlanmasına izin verdi."

Gelişmekte olan Asya piyasalarının, parasal genişlemenin ardından gergin ilerleyişini sürdüreceğini ifade eden Naemi, burada küresel hisse senetlerinin oransal olarak beklenenden daha düşük performans göstermesinin yaygınlaşması gerektiğine dikkati çekti.

Naemi, sektör seçiciliğinin gelişmekte olan Asya piyasaları için diğer önem taşıyan nokta olacağını dile getirerek, "Tüketici ve finansal hisseler, düşen mal fiyatlarından yararlanmalı. Yatırımdan tüketiciye, sağlık alanı büyüme dinamiklerinin değişmesinden faydalanmalı. Endüstri ve malzeme sektörü, Çin'in aşırı olmayan büyümeye devam etmesiyle, sık olan yatırımlarını geri çekmeli" önerilerinde bulundu.

" 2014'te tahvil alım programının bitirilmesi olasılığı çok düşük..."

Halk Yatırım Stratejisti Işık Ökte de gelişmekte olan piyasalardaki sert satışlarda, Fed Başkanı Ben Bernanke'nin açıklamalarının değil, Çin'in belirsizliğinin öne çıktığını belirterek, "2014'te tahvil alım programının bitirilmesi olasılığını çok düşük görürken, kısa vadede gelişmekte olan ülke piyasalarında Bernanke riskinin fiyatlamasının 'panik' seviyelere ulaştığını düşünüyoruz" dedi.

Ökte, Çin için büyüme tahmininin yıl başında yüzde 8 seviyesinden yüzde 7'lere çekildiğini anımsatarak, "Ülkeye giren doğrudan yabancı yatırımların azaldığı ortamda, Komünist Parti yöneticileri ve Merkez Bankası arasında önemli bir uçurum oluştuğunu hissetmekteyiz" diye konuştu.

Bazı basın organlarının, problemi olduğundan çok daha küçük bir olgu olarak gösterdiklerini dile getiren Ökte, bunun piyasaları daha da rahatsız ettiğine dikkati çekti.

Ökte, Çin Merkez Bankası'nın, "ucuz kredi dönemi bitti" diyerek kredi daraltma politikasının devam edeceğini belirtti. Işık Ökte şöyle devam etti:

"Sorunun bankacılık sistemi likidite sorunu olarak ortaya çıktığını, kısa vadede 'muslukları açarlar ve biter' mantalitesinin, aslında politik olarak şu anda kredi kısarak başka bir ajanda kovalayan Komünist Parti yönetimiyle pek gerçekçi olmadığını da hissediyoruz. Gelişmekte olan ülke piyasaları için temel risk olarak bu nedenle Çin'i görmekteyiz. Bernanke'nin ABD ekonomisi için çizdiği 'güllük -gülistanlık, büyüme iyi, işsizlik oranı düşüyor' tablosunu kabul eden ABD ekonomisti sayısının sıfıra yakın olduğunu görüyoruz. 2014'te tahvil alım programının bitirilmesi olasılığını çok düşük görürken, kısa vadede gelişmekte olan ülke piyasalarında Bernanke riskinin fiyatlamasının 'panik' seviyelere ulaştığını düşünüyoruz."

"Çin'in kredi büyümesini yavaşlatmayı denemesi, hayal kırıklığına sebep olacak"

Capital Economics dergisi Asya Baş Ekonomisti Mark Williams ise, "Çin'in büyümesinin 2015'te yüzde 6,5 olmasını öngörüyoruz" dedi.

Williams, Asya piyasalarına ilişkin yaptığı açıklamalarda, Çin'in GSYH büyümesinin yavaşlayarak bu sene yüzde 7,5 seviyesine, 2014'te yüzde 7,0'a ve 2015'te ise yüzde 6,5'e gerilemesini beklediklerini kaydetti.

Piyasadakilerin çoğunluğunun gelecek birkaç ayda canlanma beklediğini belirten Williams, "Çin Merkez Bankası'nın en son hareketlerinde kredi büyümesini yavaşlatmayı denemesi, hayal kırıklığına sebep olacak" ifadesini kullandı.

Dünyanın ikinci büyük ekonomisi Çin

IMF'ye göre, 2012 yılında yüzde 7,8 büyümeye sahip olan Çin ekonomisinin bu yıl yaklaşık yüzde 8, gelecek yıl ise yüzde 8,2 büyüme kaydetmesi bekleniyor.

Çin'de kişi başı milli gelir (KGSMH) 2011 yılında 5 bin 434,361 dolar seviyesine ulaşmışken, geçen yıl küresel ekonomik krizden etkilenmeyerek bu rakamı 6 bin 75 dolara yükseltti. IMF'ye göre, Çin'in bu yıl kişi başı milli gelirini 6 bin 628 dolara, gelecek yıl da 7 bin 277 dolara çıkartacak.

Çin işsizlik oranı tahminleri ise, 2010 yılından itibaren 4,1 şeklinde gerçekleşerek, 2015 yılına kadar bu rakamın değişmemesi bekleniyor.

2010 yılında bir önceki yıla göre yüzde 20 oranında artan Çin'in mal ve hizmet ithalatı ise, 2011 yılında bir önceki yıla göre yüzde 9,5 artış kaydetti. Bu oran 2012 yılında bir önceki yıla göre yüzde 6,7 artarken, mal ve hizmet ihracatı da aynı dönemde yüzde 0,3 düştü.

Tahminlere göre bu yıl Çin'in ithalat ve ihracatının yükselmesi beklenirken, ithalattaki artışın 2013 yılında geçen yıla göre yüzde 8'e, ihracattaki artışın ise aynı dönemde yüzde 6,8'e ulaşacağı belirtiliyor.

ÇİN 2010 2011 2012 2013 2014 2015 Büyüme (%) 10.447 9.295 7.800 8.038 8.241 8.509 Kişi Başı Milli Gelir (% - dolar) 4,422.663 5,434.361 6,075.919 6,628.860 7,277.362 8,018.656 Enflasyon 3.325 5.417 2.650 3.013 3.000 3.000 Mal ve Hizmet İthalatı (%) 20.097 9.537 6.670 8.050 10.500 11.000 Mal ve hizmet ihracatı (%) 27.772 8.772 5.387 6.750 9.800 11.400 İşsizlik oranı (%) 4.100 4.100 4.100 4.100 4.100 4.100 Cari İşlemler Dengesi 4.007 2.755 2.598 2.644 2.889 3.307 - İstanbul