2012 Yılı Programı(5): 2 Milyon Ton Kömür Ücretsiz Dağıtılacak

İhtiyaç sahiplerine bedelsiz dağıtılmak üzere TKİ ve TTK tarafından 2011 yılında yaklaşık 1 2012 yılında, elektrik dağıtım bölgelerine ilişkin özelleştirmeler tamamlanacak ve EÜAŞ'a ait üretim santrallerinden bir kısmının özelleştirme çalışmalarına başlanacak. 2012 yılında tarım KİT'leri tarafından 3 milyon ton buğday, 9 milyon ton şeker pancarı ve 620 bin ton yaş çay yaprağı alımı yapılacak. İhtiyaç sahiplerine bedelsiz dağıtılmak üzere Türkiye Kömür İşletmeleri(TKİ) ve Türkiye Taşkömürü Kurumu tarafından 2011 yılında yaklaşık 1.9 milyon ton, 2012 yılında ise yaklaşık 2 milyon ton kömür temin edilecek.

2012 Yılı Programı 30 Ekim Tarihli Mükerrer Resmi Gazete'de Yayımlandı. Buna göre 2012 yılında Özelleştirme Fonu'nun 10.7 milyar TL tutarında özelleştirme geliri elde etmesi bekleniyor. 2012 yılında fonların gelirlerinin ise 6 milyar TL, fon giderlerinin 5.7 milyar TL, böylece fon sistemi finansman fazlasının 330 milyon TL olması hedeflendi.

2012 yılında özelleştirme kapsamında izlenen kuruluşlar dahil KİT sisteminin finansman açığının GSYH'ya oranı yüzde 0.25 olarak programlandı. Bu hedefe ulaşılabilmesi; Genel Yatırım ve Finansman Programı'nda öngörülen fiyat ayarlamalarının gerçekleştirilmesi, tarım KİT'lerinde alım miktar ve fiyatlarının öngörülenin üstünde stok artışına yol açmayacak şekilde tespit edilmesi, yatırım harcamalarının belirlenen seviyede kalması ve bütçeden yapılacak transferlerin gerçekleştirilmesiyle mümkün olabilecek.

-EÜAŞ'A AİT ÜRETİM SANTRALLERİNDEN BİR KISMININ ÖZELLEŞTİRME ÇALIŞMALARINA BAŞLANACAK-

2012 yılında, elektrik dağıtım bölgelerine ilişkin özelleştirmelerin tamamlanması ve EÜAŞ'a ait üretim santrallerinden bir kısmının özelleştirme çalışmalarına başlanması öngörüldü.

-SERTİFİKALI TOHUM VE DAMIZLIK HAYVan ÜRETİMİ-

TİGEM'in sertifikalı tohum ve damızlık hayvan üretimine yönelik faaliyetlerini verimli ve etkin bir şekilde sürdürebilmesi amacıyla, öncelikle Ceylanpınar İşletmesinde başlatılan yeniden yapılandırma uygulamaları, 2012 yılından itibaren Yeniden Yapılandırma Raporu çerçevesinde Kuruluş geneline yaygınlaştırılacak.

-3 MİLYON TON BUĞDAY ALINACAK-

2012 yılında tarım KİT'leri tarafından 3 milyon ton buğday, 9 milyon ton şeker pancarı ve 620 bin ton yaş çay yaprağı alımı programlandı.

-2011 YILINDA KİT'LERİN FİNANSMAN AÇIĞININ SEBEBİ, ENERJİ KİTLERİNİN MALİYETLERİNDEKİ ARTIŞIN SATIŞ FİYATLARINA YANSITILMAMASI-

2012 Yılı Programı'nda özelleştirme kapsamında izlenen kuruluşlar ve KİT sistemiyle ilgili "öz eleştirilere" de yer verildi. Özelleştirme kapsamında izlenen kuruluşlar dahil 2010 yılında GSYH'ya oran olarak yüzde 0.64 finansman fazlası oluşturan KİT'lerin, 2011 yılında yüzde 0.03 finansman açığı oluşturacağı tahmin edildi. KİT dengesindeki bu olumsuz gelişmenin temel sebebi, enerji KİT'lerinin maliyetlerindeki artışın satış fiyatlarına zamanında yansıtılamaması olarak ifade edildi. 2011 yılında özelleştirme kapsamında izlenen kuruluşlar dahil KİT sisteminin 1 milyar TL dönem karı ve 2.2 milyar TL faiz dışı açık oluşturması bekleniyor. Söz konusu kuruluşlara nakit olarak 4.7 milyar TL sermaye transferi, 2.3 milyar TL görev zararı ödemesi yapılması ve bu kuruluşların yatırım harcamasının 6.9 milyar TL olması hedefleniyor.

-ENERJİ KİTLERİNİN MALİYETİ YÜKSELDİ-

2011 yılında ham petrol fiyatları ve dolar kurunun bir önceki yıla göre beklenenin üzerinde artması sebebiyle Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş.'nin(BOTAŞ) doğal gaz alım maliyeti, Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt A.Ş.'nin elektrik alım maliyeti ve Elektrik Üretim A.Ş.'nin(EÜAŞ) yakıt maliyeti yükseldi. Yıl içerisinde BOTAŞ'ın ortalama doğal gaz satış fiyatı ortalama doğal gaz alım fiyatının altına düştü. Doğal gaz satış fiyatlarında Ekim ayında yapılan ayarlamaya rağmen alım maliyetleri tam olarak karşılanamadı.

-TKİ 2 MİLYON TON KÖMÜRÜ BEDELSİZ DAĞITACAK-

İhtiyaç sahiplerine bedelsiz dağıtılmak üzere Türkiye Kömür İşletmeleri(TKİ) ve TTK tarafından 2011 yılında yaklaşık 1.9 milyon ton, 2012 yılında ise yaklaşık 2 milyon ton kömür temin edileceği tahmin edildi.

-PETROL FİYATLARINDAKİ ARTIŞLA TPAO'NUN 2011 DÖNEM KARI 1.4 MİLYAR TL'Yİ AŞACAK-

2010 yılında 1 milyar 297 milyon TL dönem karı elde eden Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığının(TPAO), ham petrol fiyatlarındaki artışa paralel olarak satış hasılatının artması sonucu 2011 yılında 1 milyar 446 milyon TL dönem karına ulaşması bekleniyor. 2010 yılında bütçeye 162 milyon TL temettü ödemesi yapan Kuruluş, önceki yıllardan biriken temettü borçlarının bir kısmı da dâhil edilmek suretiyle 2011 yılında 588 milyon TL ödeme gerçekleştirmişti. TPAO'nun yıl içerisinde Kuzey Marmara ve Değirmenköy Yeraltı Depolama Tesislerinde bulunan 2.153 milyon Sm3 doğal gazı BOTAŞ'tan satın alması neticesinde, faiz dışı fazlası 2011 Yılı Programında öngörülen seviyenin altında gerçekleşmişti.

-ETİ MADEN'İN KARI 2011'DE 674 MİLYON TL'YE ULAŞACAK-

2010 yılında 439 milyon TL dönem karı elde eden Eti Maden İşletmelerinin 2011 yılında 674 milyon TL dönem karına ulaşması bekleniyor. Kuruluş, bütçeye 2010 yılında 184 milyon TL, 2011 yılında 269 milyon TL temettü ödemesi gerçekleştirmişti. Uluslararası piyasalarda bor madenine olan talebin artmasına paralel olarak Kuruluşun üretim kapasitesini ve satış hasılatını yükseltmeye devam etmesi, dönem karındaki ve temettü ödemelerindeki artışta etkili oldu.

-TCDD'YE 2011'DE 3.6 MİLYAR TL SERMAYE TRANSFERİ YAPILDI-

Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi'nin(TCDD) elektrifikasyon, sinyalizasyon ve yüksek hızlı tren yatırımlarının ve istihdam giderlerinin finansmanı, bütçeden Kuruluşa yapılan sermaye transferleriyle karşılandı. 2010 yılında Kuruluşun toplam yatırım harcaması KİT'lerin toplam yatırımlarının yüzde 41.1'ine karşılık gelirken, 2011 yılında bu oranın yüzde 45.2 olarak gerçekleşmesi bekleniyor. Kuruluşa 2010 yılında 2.5 milyar TL, 2011 yılında ise 3.6 milyar TL sermaye transferi yapıldı.

-ÇAYKUR'A HER YIL YÜKSEK TUTARDA SERMAYE TRANSFERİ YAPILMASI GEREKECEK-

Yaş çay alım fiyatlarının paketli çay satış fiyatlarından daha hızlı artması, yüklü miktarda stokla çalışılması ve yüksek personel maliyetleri Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü'nün(ÇAYKUR) zarar etmesine ve faiz dışı açık vermesine sebep oldu. Gerekli yatırımların gerçekleştirilebilmesi ve personel maliyetlerinin karşılanabilmesi için 2012 yılından itibaren ÇAYKUR'a her yıl yüksek tutarda sermaye transferi yapılması gerekiyor.

-EBK'NIN 56 OLAN BAYİ SAYISI ARTIRILACAK-

Et ve Balık Kurumu(EBK) Genel Müdürlüğü, et satış fiyatlarının istikrarlı bir seviyede tutulması amacıyla pazar payını artırmaya yönelik 2011 yılında isim hakkı kullanımı verdiği ve satılan ürünleri sağladığı mağazalar aracılığıyla bayilik sistemine geçti. Mevcut durumda 56 olan bayi sayısının önümüzdeki dönemde, nüfusun yoğun olduğu şehirler başta olmak üzere, ülke genelinde artırılması planlanıyor.

-ÖZELLEŞTİRMELER DE ELE ALINDI-

2010 yılında 3.1 milyar doları olarak gerçekleşen satış ve devir işlemi tamamlanan özelleştirme uygulamaları, 2011 yılı Eylül ayı itibarıyla 334 milyon doları olarak gerçekleşti. Elektrik dağıtım şirketlerinin özelleştirme süreci devam ediyor. 2011 yılı Ekim ayı itibarıyla Vangölü, Boğaziçi, Gediz, Trakya, Dicle, İstanbul Anadolu Yakası, Toroslar ve Akdeniz Elektrik Dağıtım Şirketlerinin satış onayı alınmış olup satış sözleşmesi imzalanma aşamasında bulunuyor. Aras Elektrik Dağıtım Şirketinin özelleştirilmesi için yapılan ihale Danıştay tarafından iptal edilmiş olup Karara karşı Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından temyiz başvurusu yapıldı. EÜAŞ'a ait 19 grup akarsu santralinden 18'inin işletme hakkı devri yöntemiyle satışı Özelleştirme Yüksek Kurulu(ÖYK) tarafından onaylandı. 2011 yılında Sümer Holding A.Ş.'ye ait Mazıdağı Fosfat Tesisleri ile diğer kuruluşlara ait çeşitli taşınmazlar özelleştirildi. Doğusan Boru Sanayii ve Ticaret A.Ş.'deki yüzde 56.1 oranındaki kamu hissesi ile Acıpayam Selüloz Sanayii ve Ticaret A.Ş.'de bulunan yüzde 76,8 oranındaki kamu hissesinin özelleştirilmesi amacıyla ihaleye çıkılmış olup çeşitli teklifler alındı. Her iki kuruluştaki hisselerin özelleştirilmesiyle ilgili onay süreci devam ediyor. Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.'ye ait Portföy-B içerisinde yer alan Malatya, Erzincan, Elazığ ve Elbistan Şeker Fabrikaları ile Portföy-C içerisinde yer alan Kastamonu, Kırşehir, Turhal, Yozgat, Çorum ve Çarşamba Şeker Fabrikalarının portföy grubu olarak bir bütün halinde özelleştirilmesi için ihaleye çıkıldı.

-BAZI OTOYOL VE KÖPRÜLERİN İŞLETME HAKKININ VERİLMESİ YÖNTEMİYLE ÖZELLEŞTİRİLMESİ AMACIYLA İHALEYE ÇIKILDI-

Karayolları Genel Müdürlüğü'nün sorumluluğunda olan bazı otoyol ve köprülerin işletme haklarının verilmesi yöntemiyle özelleştirilmesi amacıyla ihale ilanı verildi. Ayrıca, Başkent Doğalgaz Dağıtım A.Ş.'nin yüzde 80 oranındaki hissesinin özelleştirilmesi için ihale duyurusu yapıldı. TCDD'ye ait İskenderun Limanının işletme hakkı devri yöntemiyle özelleştirilmesine ilişkin karar ÖYK tarafından onaylandı. Devir sözleşmesinin imzalanmasına ilişkin süreç devam etti. Özelleştirme ihalesi iptal edilen İzmir ve Derince limanlarının ihalelerinin tekrar yapılması amacıyla imar planı çalışmaları sürdürüldü.(ANKA/DEVAM)

(HGS/ÖMR) - Ankara