Doğu Batı Düşünce Dergisi Sayısı: 10 Bin Yılın Muhasebesi Kitabı

İKİNCİ PERDENİN SONU

Bu sayıda binyıllık bir takvimin bazı sayfalarını çeviriyoruz... Başlangıçta binyıl düşüncesi, kronolojik bir özelliği olan, günü günü­ne hesaplanan ve saniyelere itilmiş tarafsız bir zaman sorununu içer­mi­yordu. Takvimlere Hıristiyanî bedenselleşmenin figürleri, Yahudi­likteki kuvvetli Mesih inancının şemaları çizilmişti. Ruhülkudüs, ilahî zamanı içine katarak yürüyordu. Tanrısal bildirişe göre ahir zaman (kut­sal son) geldiğinde inanç­sızlık bertaraf edilecek ve inanç yeniden yeşere­cek, in­sanoğlu sükûneti ve huzuru bulacaktı (Millenarianism). Binler basama­ğı­na geçildiğinde İsa Mesih yeryüzünde dolaşacak ve saadetini esirgemeye­cekti (Kiliazm). Kıyametçi bu kompozisyonun diğer ucunda –kötüler hâ­ne­sinde– asılı kalan şeytanın akı­beti Yeni Ahit’te şöyle tasvir edilir: “Ve gök­ten inmekte olan bir melek gör­düm; elinde cehennemin anahtarı ve bü­yük bir zincir vardı. Ve iblis ve şeytan olan ejderi, eski yılanı, tuttu; ve onu binyıl müddetle bağladı ve binyıl ta­mam oluncaya kadar artık mil­letleri saptırmasın diye kendisini cehenneme atıp onu ka­padı ve onun üze­rine mühürledi...” (Vahiy, Bap 20: 13).

Binyıl (Millenium) bir mutluluk tablosu... Kadim doğruları yaşamak ve yaşatmak, olup biten düzensizliklerin üstesinden gelmek, ahlâksal güç­süz­lüklerden sıyrılmak ve bütün erdemleri Tanrısal kayranın kucağın­da bir­leş­tirmek, binyılcılığın vaat ettiği bir altın çağdır. Altın Çağ’a, günleri art arda ekleyerek ulaşabilir miyiz? Hayır. Böylesi bir geli­şim/değişme apo­kaliptik literatürde soysuzlaşma olarak kabul edilir. Za­manın yüzey­deki kıpırdanışları döngüseldir, tekâmül düşüncesi geçmişte, ilk kaynak­larda aranmalıdır. Dola­yısıyla binyılcılık insanın tarih karşısın­da resmi ge­çit şeklinde ilerlemesi değil arındırılmış ruhun Tanrı’ya geri dönü­şüdür.

Binyılcı anlam dünyası sistematik olmayan teolojik bir tarih felsefesi­ni de doğurmuştur. Seçilmiş halkın tarihini yazmak, efendilik dürtüsü, ke­hânetler, ütopyalar, çeşitli senaryolar bu süreci hızlandırmıştır. İyilerle kö­tülerin mü­cadelesi, Davut ile Golyat’ın savaşı, tüm insanlık için kur­tuluş emri, mutlu­luk teorilerinin esin kaynağıdır. Kıyametin kopması ile devrimlerin patlak vermesi kuşkusuz aynı tarihsel gerçekliği paylaşmaz­lar, fakat bu tür işaret sistemlerinin bir insicam içinde aktığını birbirlerin­den beslendiklerini görü­yoruz. “Kıyametçi”nin radikal eskatolojik gön­dermeleri ile “devrimci”nin dünyaya ilişkin sert tasarımları iki keskin kı­lıç gibi uçları birleşir.

Şimdilerde binyıl kıyametçi, ütopik misyonundan uzaklaştı. Zamanın bir metâ hâlinde kullanılması daha uygun görüldü. Binyıl paketleri hazırlan­dı. Altın çağ özlemleri hediyelendirildi.

Biz kendi pozisyonumuzu üstlenmeliyiz ve korumalıyız. Yaşadığımız gerçeklik olayları yığmak ve sayıları çoğaltmak suretiyle aşılamaz. Uğrak alanları, bir dönemin bittiği, ağır taş yığınlarının kaldırıldığı, kırılma nok­tala­rına temas etmelidir. Zihniyetlerin değişimini/serüvenini takip etmek önü­müze ışık tutacak bizde gerçek bir seyir tadı bırakacaktır. Her şeyi ku­ru bir akılcılığa teslim etmek külfetlidir. Aksi hâlde insanın sahne­de figü­ran ro­lünde kalması –esasen oyundan, yani tarihten dışlanması– söz ko­nusudur.

Yazar: Kolektif

Yayınevi: Doğu Batı Dergileri

ISBN: S00101-10-000

Boyut: 16x24

Basım Yılı: 2014

Basım Yeri: Ankara

Cilt Durumu: Karton Kapak

Kağıt Türü: 2. Hamur

Dil: Türkçe